تصویب ممنوعیت دلار دیجیتال فدرال رزرو در لایحه مسکن؛ اقدامی بی‌سابقه در کنگره آمریکا

کنگره آمریکا با الحاق یک بند ممنوعیت انتشار دلار دیجیتال بانک مرکزی تا پایان سال ۲۰۳۰ به یک لایحه مهم دوحزبی در حوزه مسکن، مسیر جدیدی را در قانون‌گذاری حوزه دارایی‌های دیجیتال آغاز کرده است. کاخ سفید نیز با انتشار بیانیه‌ای، از این لایحه در شکل فعلی حمایت کرده است. این در حالی است که مقامات فدرال رزرو پیشتر تأکید کرده بودند هرگونه اقدام در این زمینه نیازمند تصویب صریح کنگره است.

نکات کلیدی

– سنای آمریکا لایحه جامع دوحزبی «مسکن قرن بیست‌ویکم» را با اکثریت ۸۴ رای موافق در برابر ۶ رای مخالف به پیش برد.
– یک بند الحاقی در این لایحه، فدرال رزرو را از انتشار یا ایجاد هرگونه ارز دیجیتال بانک مرکزی (CBDC) تا پایان سال ۲۰۳۰ منع می‌کند.
– این بند تحت فشار محافظه‌کاران مجلس نمایندگان به این لایحه اضافه شد تا ممنوعیت CBDC در قالب یک قانون مستقل حوزه رمزارز پیش نرود.
– کاخ سفید به طور رسمی از این لایحه حمایت کرد و اعلام نمود در صورت رسیدن به میز رئیس‌جمهور، امضای آن را توصیه خواهد کرد.
– مقامات فدرال رزرو پیشتر اعلام کرده بودند که بدون مجوز صریح کنگره، اقدام به انتشار CBDC نخواهند کرد و فعالیت‌های فعلی صرفاً جنبه تحقیقاتی دارد.
– تمرکز اصلی لایحه بر افزایش عرضه مسکن، محدود کردن مالکیت نهادهای بزرگ بر خانه‌های تک‌خانواده و تسهیل برنامه‌های توسعه است.
– سرنوشت نهایی بند ممنوعیت CBDC منوط به توافق نهایی بین مجلس نمایندگان و سنا پیش از امضای رئیس‌جمهور است.

الحاق غیرمنتظره: از مسکن تا ارز دیجیتال بانک مرکزی

لایحه «مسکن قرن بیست‌ویکم» که روز دوشنبه در سنای آمریکا به پیش برده شد، عمدتاً بر مسائل سنتی حوزه مسکن مانند عرضه و مقرون‌به‌صرفگی تمرکز دارد. اما آنچه این لایحه را به خبری مهم در حوزه فناوری مالی تبدیل کرد، الحاق بندی بود که فدرال رزرو را از ایجاد یا انتشار هرگونه ارز دیجیتال بانک مرکزی (CBDC) تا پایان دهه جاری میلادی منع می‌کند.

این بند به صورت یک بخش مستقل در متن لایحه گنجانده شده و به صراحت بیان می‌دارد که هیئت‌مدیره فدرال رزرو یا هر بانک عضو آن مجاز نیستند، چه به صورت مستقیم و چه از طریق یک موسسه مالی یا واسطه دیگر، یک ارز دیجیتال بانک مرکزی یا هر دارایی دیجیتال مشابه آن را صادر یا ایجاد کنند. این رویکرد، استراتژی جدیدی از سوی قانون‌گذاران برای پیش بردن مقررات حوزه دارایی‌های دیجیتال، بدون تکیه بر قوانین مستقل رمزارزی است.

گفته می‌شود این الحاق نتیجه فشار نمایندگان محافظه‌کار مجلس بود که بر کسب تضمینی برای ممنوعیت CBDC به عنوان بخشی از توافق‌های گسترده‌تر در مورد اقدامات مرتبط با رمزارزها اصرار داشتند. آن‌ها ترجیح دادند این ممنوعیت را در بستر یک لایحه مهم و احتمالاً تصویب‌شدنی دیگر جا دهند.

واکنش سریع کاخ سفید و موضع پیشین فدرال رزرو

پس از رأی مثبت سنا، کاخ سفید به سرعت با انتشار بیانیه‌ای از این لایحه حمایت کرد. در این بیانیه آمده است که اگر اصلاحیه سنا برای لایحه H.R. 6644 به شکل فعلی به رئیس‌جمهور ارائه شود، مشاوران او امضای آن را به قانون توصیه خواهند کرد. این گام برای دموکرات‌ها که عموماً در برابر تلاش‌ها برای منع پیش‌دستانه فدرال رزرو از مطالعه یا توسعه دلار دیجیتال مقاومت کرده‌اند، غیرمعمول محسوب می‌شود.

حمایت کاخ سفید همزمان هم بر مفاد مقرون‌به‌صرفگی مسکن و هم بر محدودیت CBDC تأکید داشت. این موضع‌گیری رسمی، وزن سیاسی قابل توجهی به این بند الحاقی بخشیده و شانس بقای آن در مذاکرات نهایی را افزایش می‌دهد.

از سوی دیگر، مقامات فدرال رزرو در ماه‌ها و سال‌های گذشته بارها تأکید کرده‌اند که این بانک مرکزی بدون مجوز صریح کنگره اقدام به انتشار CBDC نخواهد کرد. آن‌ها پروژه‌های تحقیقاتی و آزمایشی در این حوزه را صرفاً اکتشافی و نه تعهدی برای راه‌اندازی یک ارز دیجیتال رسمی عنوان کرده‌اند. بنابراین، این بند جدید در لایحه مسکن، در واقع تأیید قانونی همان شرطی است که فدرال رزرو خود بارها به آن اشاره کرده بود.

تمرکز بر مسکن و جلب توجه چرخه مالی-فناوری

حامیان اصلی لایحه مسکن بر دامنه گسترده آن در حوزه تخصصی خود تأکید دارند. مفاد این لایحه شامل اقداماتی برای افزایش عرضه مسکن، محدود کردن مالکیت نهادهای بزرگ و سرمایه‌گذاری بر خانه‌های تک‌خانواده، و روان‌سازی برنامه‌های توسعه و تأمین مالی است. این موارد، مسائل کلیدی و داغ در بحث‌های جاری آمریکا درباره بحران مسکن محسوب می‌شوند.

با این حال، ورود سیاست ارز دیجیتال به این بسته قانونی، توجه تازه‌ای را از سوی محافل مالی و فناوری جلب کرده است. بحث‌های دامنه‌دار درباره حریم خصوصی، نظارت دولتی و نقش دولت در سیستم پرداخت‌ها، از جمله موضوعاتی هستند که با مطرح شدن CBDC دوباره بر سر زبان‌ها افتاده‌اند. مخالفان CBDC اغلب نگران افزایش توان نظارتی دولت بر تراکنش‌های مالی شهروندان هستند.

سرنوشت نامشخص در آستانه توافق نهایی

اگرچه لایحه با اکثریت قاطع در سنا به پیش رفته و حمایت کاخ سفید را نیز کسب کرده، اما هنوز راه درازی تا تبدیل شدن به قانون دارد. این لایحه باید پیش از رسیدن به میز رئیس‌جمهور، در مجلس نمایندگان نیز به تصویب برسد و نسخه نهایی آن پس از تطبیق و مذاکره بین دو مجلس تعیین شود.

این سؤال بزرگ باقی است که آیا بند ممنوعیت CBDC در جریان این مذاکرات نهایی و احتمالاً چانه‌زنی‌های سیاسی دست‌نخورده باقی خواهد ماند یا قربانی مصالحه بر سر دیگر مفاد لایحه می‌شود. برخی تحلیلگران معتقدند الحاق این بند به لایحه‌ای با موضوع کاملاً متفاوت، نشان‌دهنده اولویت بالای این موضوع برای جناح محافظه‌کار و همچنین دشواری پیشبرد قوانین مستقل در حوزه رمزارز در کنگره تقسیم‌شده آمریکاست.

نتیجه نهایی این فرآیند نه تنها بر آینده تحقیقات دلار دیجیتال در آمریکا تأثیر خواهد گذاشت، بلکه می‌تواند الگویی برای شیوه‌های آینده قانون‌گذاری در حوزه‌های پیچیده و میان‌رشته‌ای مانند فناوری مالی شود.