دیوان عالی آمریکا درخواست بررسی حق تکثیر آثار تولیدشده توسط هوش مصنوعی را رد کرد

دیوان عالی ایالات متحده از بررسی پرونده‌ای که خواهان اعطای حق تکثیر به آثار هنری تولیدشده کاملاً توسط هوش مصنوعی بود، خودداری کرد. این تصمیم، حکم دادگاه‌های پایین‌تر را که حق تکثیر را منحصر به آثاری با مؤلف انسانی می‌دانند، تأیید می‌کند. این پرونده که توسط استفن تالر، دانشمند کامپیوتر مطرح شد، به یک تصویر تولیدشده توسط سیستم هوش مصنوعی او به نام DABUS مربوط می‌شد.

نکات کلیدی

– دیوان عالی آمریکا درخواست تجدید نظر در پرونده حق تکثیر اثر هنری تولیدشده توسط هوش مصنوعی را نپذیرفت.
– حکم دادگاه‌های پایین‌تر مبنی بر ضرورت وجود مؤلف انسانی برای برخورداری از حق تکثیر، پابرجا ماند.
– این پرونده توسط استفن تالر برای تصویر «ورودی اخیر به بهشت» تولیدشده توسط سیستم DABUS مطرح شده بود.
– اداره حق تکثیر آمریکا و سپس یک قاضی فدرال در سال ۲۰۲۳ درخواست تالر را رد کردند.
– دادگاه استیناف ناحیه کلمبیا نیز در سال ۲۰۲۵ حکم قبلی را تأیید کرد.
– کارشناسان معتقدند این پایان بحث حقوقی در این حوزه نیست و پرونده‌های مشابه دیگری مطرح خواهد شد.
– رویه فعلی دادگاه‌ها، هوش مصنوعی را یک ابزار در دست انسان می‌داند، نه یک خالق مستقل حقوقی.

پایان یک درخواست و تثبیت یک اصل حقوقی

دیوان عالی ایالات متحده با خودداری از بررسی پرونده استفن تالر، عملاً حکم دادگاه‌های پایین‌تر را تأیید و یک اصل حقوقی مهم را تقویت کرد: حق تکثیر در آمریکا منحصر به آثاری است که یک مؤلف انسانی داشته باشند. این تصمیم، پایان‌بخش تلاش‌های حقوقی چندساله تالر برای ثبت اثر هنری تولیدشده کاملاً توسط یک سیستم هوش مصنوعی بود.

تالر که یک دانشمند کامپیوتر است، از سال ۲۰۱۸ برای تصویری به نام «ورودی اخیر به بهشت» که توسط سیستم هوش مصنوعی او به نام «دستگاه بوت‌استرپ خودمختار هوشیاری یکپارچه» یا DABUS خلق شده بود، درخواست حق تکثیر داده بود. اداره حق تکثیر آمریکا این درخواست را در سال ۲۰۲۲ رد کرد و دادگاه‌های فدرال و استیناف نیز در سال‌های بعد از این تصمیم حمایت کردند.

بریان فایر، استاد حقوق دانشگاه کنتاکی، این دعوای حقوقی تالر را تا حدی آرمان‌گرایانه اما نه بی‌اساس توصیف می‌کند. او معتقد است تالر و وکلایش پرسش‌های مشروع، جالب و از نظر مفهومی بسیار دشواری درباره ماهیت حق تکثیر مطرح کرده‌اند. با این حال، رویه قضایی تاکنون در مقابل این استدلال‌ها مقاومت کرده است.

تأثیر تصمیم دیوان عالی و آینده مباحث حقوقی

خودداری دیوان عالی از ورود به این پرونده به این معنی است که حکم فعلی — مبنی بر نیاز به مؤلف انسانی — معتبر باقی می‌ماند. با این حال، به گفته کارشناسان، این تصمیم به معنای بسته شدن کامل این پرونده حقوقی نیست. فایر اشاره می‌کند که این رد درخواست حتی می‌تواند حاکی از آن باشد که دیوان عالی موضوع را مهم می‌داند، اما شاید ترجیح داده است در بستر یک پرونده با جزئیات متفاوت به آن بپردازد.

پیش‌بینی می‌شود دعاوی مشابهی در آینده مطرح شوند، احتمالاً با خواهانی که منافع اقتصادی مستقیم‌تر و روشن‌تری در اثر تولیدشده توسط هوش مصنوعی دارد. وضعیت تالر به عنوان خالق خود سیستم هوش مصنوعی و نه کاربر نهایی آن، شاید از نظر دادگاه‌ها شرایط ایده‌آلی برای ایجاد یک استثنا یا بازنگری در قانون نبوده است.

در حال حاضر، رویکرد غالب در نظام حقوقی آمریکا این است که هوش مصنوعی یک ابزار در دست انسان محسوب می‌شود. بنابراین، اگر انسانی از هوش مصنوعی به عنوان ابزار خلق اثر استفاده کند، ممکن است بتواند ادعای حق تکثیر داشته باشد، اما سیستم هوش مصنوعی به خودی خود نمی‌تواند به عنوان مؤلف قانونی شناخته شود. این تمایز کلیدی، چارچوب فعلی برخورد با آثار تولیدشده با کمک هوش مصنوعی را شکل می‌دهد.

پیامدهای گسترده‌تر برای صنعت و خلاقیت

این حکم تنها محدود به حوزه حق تکثیر نیست. پیش از این نیز دادگاه‌ها در پرونده‌های مربوط به ثبت اختراع با سیستم DABUS همین استدلال را به کار گرفته و اعلام کرده‌اند که مخترع باید یک شخص حقیقی باشد. این رویکرد یکپارچه نشان می‌دهد که نظام حقوقی مالکیت فکری آمریکا — حداقل در حال حاضر — تمایلی به گسترش دایره «خالق» به موجودات غیرانسانی یا سیستم‌های خودمختار ندارد.

این تصمیم‌ها برای شرکت‌های فعال در حوزه هوش مصنوعی، هنرمندانی که از این ابزارها استفاده می‌کنند و پلتفرم‌های توزیع محتوا پیامدهای عملی مهمی دارد. آن‌ها باید در مدل‌های کسب‌وکار و قراردادهای خود این محدودیت حقوقی را در نظر بگیرند. سؤال بزرگ‌تری که باقی می‌ماند این است که با پیشرفت فناوری و افزایش همکاری‌های پیچیده انسان و ماشین، آیا این چارچوب سنتی پایدار خواهد ماند یا قانون‌گذاران و دادگاه‌ها ناچار به ایجاد تغییرات بنیادین خواهند شد.

پرونده تالر اگرچه به نتیجه مورد نظر او منجر نشد، اما بحث ضروری درباره تطبیق قوانین کهن با فناوری‌های نوین را دوباره در مرکز توجه قرار داد. رد درخواست توسط دیوان عالی، پایان این گفت‌وگو نیست، بلکه تنها فصلی از آن را می‌بندد.