رای دیوان عالی آمریکا علیه تعرفههای ترامپ و تأثیر آن بر بیتکوین
دیوان عالی آمریکا با این استدلال که اعمال تعرفههای گسترده توسط دونالد ترامپ فراتر از اختیارات قانونی رئیسجمهور بوده، بخش عمدهای از این تعرفهها را غیرقانونی اعلام کرد. این تصمیم که با واکنش تند ترامپ مواجه شد، در روز اعلام رای، نوساناتی در قیمت بیتکوین و طلا ایجاد کرد. تحلیلگران، این حکم را در بستر تأثیر سیاستهای تجاری بر نااطمینانیهای ژئوپلیتیک و بازارهای دارایی میبینند.
نکات کلیدی
– دیوان عالی آمریکا با اکثریت آرا، نحوه اعمال تعرفههای گسترده دوران ترامپ را غیرقانونی و فراتر از اختیارات رئیسجمهور دانست.
– بلافاصله پس از اعلام این رای، قیمت بیتکوین ابتدا کاهش یافت اما سپس روندی صعودی در پیش گرفت و حدود یک درصد رشد روزانه ثبت کرد.
– قیمت طلا نیز در پی این تصمیم نوسان داشت و در نهایت با رشد نزدیک به دو درصدی همراه شد.
– جان رابرتس، رئیس دیوان عالی، در نظر اکثریت نوشت که تفسیر دولت ترامپ از قانون اختیارات اضطراری اقتصادی، به معنای «گسترشی انقلابی در اختیارات رئیسجمهور» خواهد بود.
– برت کاوانو، قاضی مخالف، هشدار داد که احتمال بازپرداخت میلیاردها دلار عواید تعرفهای میتواند به یک «آشفتگی» بزرگ تبدیل شود.
– تصمیم دیوان عالی همه تعرفههای وضع شده توسط ترامپ را لغو نمیکند، اما مشروعیت بخش عمدهای از آنها را زیر سؤال برده است.
– سیاستهای تهاجمی تجاری ترامپ در طول دوره ریاستجمهوری او، همواره به عنوان عاملی برای ایجاد نااطمینانی در بازارهای جهانی و تقویت داراییهایی مانند طلا و بیتکوین مطرح بوده است.
جزئیات حکم تاریخی دیوان عالی
دیوان عالی ایالات متحده در حکمی تاریخی با اکثریت ۶ رای موافق در برابر ۳ رای مخالف، اعلام کرد که نحوه اعمال تعرفههای گسترده توسط دولت دونالد ترامپ بر کالاهای وارداتی، خارج از چارچوب قانونی تعریف شده بوده است. این دادگاه عالی کشور استدلال کرد که اقدام ترامپ تحت پوشش «قانون اختیارات اضطراری اقتصادی» سال ۱۹۷۷ قرار نمیگیرد.
این قانون به رئیسجمهور اجازه میدهد در مواقع اضطراری ملی، بر برخی معاملات اقتصادی خارجی نظارت کند. جان رابرتس، رئیس دیوان عالی، که نویسنده نظر اکثریت نیز بود، تأکید کرد که اگر تفسیر دولت ترامپ از این قانون پذیرفته شود، به معنای دگرگونی بنیادین و بیسابقهای در اختیارات رئیسجمهور در سیاست تعرفهای خواهد بود.
این رای هرچند همه تعرفههای وضع شده در دوران ترامپ را ملغی نمیکند، اما مشروعیت بخش عمده و چارچوب اجرایی آنها را به چالش کشیده است. ترامپ بلافاصله پس از اعلام این حکم، آن را یک «ننگ» خواند و به نقل از منابعی در سیانان ادعا کرد که برنامه جایگزینی نیز برای ادامه مسیر خود دارد.
واکنش فوری بازارهای دارایی به خبر
انتشار خبر این تصمیم دیوان عالی در ساعت ۱۰ صبح به وقت شرق آمریکا، واکنش فوری بازارهای دارایی را به دنبال داشت. قیمت بیتکوین بلافاصله پس از اعلام خبر، کاهشی سریع را تجربه کرد و تا کف ۶۶ هزار و ۹۰۰ دلار نیز پایین آمد. با این حال، این کاهش دوام چندانی نداشت و روند قیمت ظرف مدت کوتاهی معکوس شد.
بیتکوین پس از صعود تا نزدیکی مرز ۶۷ هزار و ۸۰۰ دلار، در نوسانات بعدی، در محدوده ۶۷ هزار و ۲۷۱ دلار معامله میشد که نشان از رشد حدود یک درصدی در بازه یک روزه داشت. این حرکت صعودی در شرایطی رخ داد که طلا نیز مسیر مشابهی را پیمود. قیمت هر اونس طلا در ابتدای روز تا ۵۰۰۰ دلار کاهش یافت، اما سپس با رشد ۱.۸ درصدی به ۵۰۹۰ دلار رسید.
این همراهی در حرکت بیتکوین و طلا، بار دیگر بحث نقش این داراییها به عنوان پناهگاه امن در زمان نااطمینانیهای سیاسی و اقتصادی را داغ کرد. نوسانات اولیه نشاندهنده حساسیت بالای بازار به اخبار کلان سیاسی و سپس تعدیل قیمت بر اساس تحلیل عمیقتر پیامدهای بلندمدت حکم است.
پیشینه تعرفهها و تأثیر آن بر بازارهای جهانی
سیاستهای تجاری تهاجمی و اعمال تعرفههای سنگین، از ویژگیهای شاخص دوران ریاستجمهوری دونالد ترامپ بود. این رویکرد که با هدف بازنگری در روابط تجاری جهانی و دفاع از تولید داخلی دنبال میشد، در عمل نااطمینانی زیادی در بازارهای جهانی ایجاد کرد. تلاشهای ترامپ برای تغییر قواعد تجارت جهانی در سال گذشته، بازارها را به هم ریخت.
این بیثباتی تأثیر مستقیمی بر داراییهای ریسکی و حتی داراییهای حافظ ارزش داشت. به عنوان نمونه، بیتکوین که پس از انتخابات به اوج ۱۰۶ هزار دلاری رسیده بود، در پی تنشهای تجاری در ماه آوریل تا کف ۷۶ هزار و ۳۰۰ دلار سقوط کرد. اگرچه ترامپ مواضع خود در مورد تعرفههای متقابل را تعدیل کرده، اما همواره از ابزار تعرفه به عنوان اهرمی برای فشار بر کشورها استفاده میکند.
ترس از تضعیف اتحادهای تجاری موجود آمریکا و نیز احتمال افزایش تورم در نتیجه جنگ تجاری، از دلایل اصلی تقاضا برای داراییهایی مانند طلا و در سالهای اخیر، بیتکوین بوده است. حکم دیوان عالی اگرچه ممکن است برخی از این نگرانیها را کاهش دهد، اما به گفته قاضی مخالف، خود میتواند منبع جدیدی برای بیثباتی باشد.
هشدار قاضی مخالف درباره آشفتگی مالی آینده
برت کاوانو، یکی از قضات محافظهکار دیوان عالی که در این پرونده نظر مخالف داد، در اظهارنظری قابل تأمل به پیامد عملی این حکم پرداخت. وی تأکید کرد که این تصمیم هیچ اشارهای به این موضوع ندارد که آیا کاخ سفید ملزم به بازپرداخت میلیاردها دلار درآمد ناشی از تعرفههای وصول شده خواهد بود یا خیر.
کاوانو هشدار داد که اگر دادگاههای پایینتر در آینده حکم به لزوم بازپرداخت این وجوه دهند، فرآیند اجرای آن به احتمال زیاد به یک «آشفتگی» بزرگ تبدیل خواهد شد. این اظهارنظر، گویای پیچیدگیهای حقوقی و مالی گستردهای است که از دل این حکم تاریخی بیرون میآید.
بازپرداخت عواید تعرفهای به شرکتها و کشورهای متأثر، میتواند چالشهای اداری عظیم و حتی تنشهای سیاسی جدیدی ایجاد کند. این هشدار نشان میدهد که حتی یک تصمیم قضایی که به ظاهر ثباتبخش است، میتواند در بلندمدت عدم قطعیتهای تازهای را به بازارها تزریق کند. چنین چشماندازی میتواند عاملی برای تداوم تقاضا در بازار داراییهای غیرمتمرکز و مستقل از سیستم سنتی باشد.