تصمیم تاریخی MSCI: شمشیر داموکلس بالای سر شرکتهای دارنده بیتکوین
MSCI، یکی از بزرگترین ارائهدهندگان شاخصهای سرمایهگذاری جهان، در آستانه تصمیمی سرنوشتساز قرار دارد. این شرکت در حال بررسی حذف شرکتهایی است که بیش از ۵۰ درصد داراییهایشان را به ارزهای دیجیتال مانند بیتکوین اختصاص دادهاند، از شاخصهای معتبر جهانی خود. نتیجه این تصمیم، که در ۱۵ ژانویه ۲۰۲۶ اعلام میشود، میتواند موجی از فروش اجباری به ارزش میلیاردها دلار ایجاد کند و نگرش وال استریت به بیتکوین به عنوان یک دارایی خزانهداری را برای همیشه شکل دهد.
نکات کلیدی
- تصمیم MSCI در ۱۵ ژانویه ۲۰۲۶ میتواند شرکتهای دارای ذخایر عمده بیتکوین را از شاخصهای جهانی حذف کند.
- پیشنهاد اولیه حذف ۳۹ شرکت از جمله MicroStrategy و Metaplanet را هدف قرار داده بود.
- برآوردها از خروج سرمایه اجباری احتمالی بین ۱۰ تا ۱۵ میلیارد دلار در صورت اجرای طرح حکایت دارد.
- ائتلاف Bitcoin for Corporations با جمعآوری امضا و ارائه مستندات مفصل، مخالفت سازمانیافتهای را علیه این طرح رهبری کرده است.
- تحلیلگران JPMorgan هشدار دادهاند که تنها حذف MicroStrategy میتواند ۲.۸ میلیارد دلار خروج سرمایه به همراه داشته باشد.
- یک شکاف آموزشی بزرگ در درک تفاوت بیتکوین با سایر ارزهای دیجیتال در دل این پیشنهاد نهفته است.
- بازار پیشبینی Polymarket احتمال ۷۷ درصدی برای حذف MicroStrategy از شاخص MSCI را تا پایان مارس نشان میدهد.
MSCI: غول پشتپرده بازارهای سرمایه
MSCI Inc. یک شرکت سهامی عام مستقر در نیویورک است که نقش بیبدیلی در اکوسیستم مالی جهانی ایفا میکند. این شرکت روزانه بیش از ۲۴۶,۰۰۰ شاخص سهام را مدیریت و بهروزرسانی میکند. شاخصهای MSCI به عنوان الگو و معیار برای هزاران صندوق سرمایهگذاری در سراسر جهان عمل میکنند.
بیش از ۱۸.۳ تریلیون دلار دارایی تحت مدیریت، عملکرد خود را با این شاخصها مقایسه میکنند. برخلاف بورسی مانند NASDAQ که هم محل معامله سهام است و هم شاخص ارائه میدهد، MSCI منحصراً بر ساخت و نگهداری شاخصها متمرکز است. شاخصهایی مانند MSCI World که بازارهای توسعهیافته را پوشش میدهد، تأثیر مستقیمی بر جریانهای سرمایه بینالمللی دارند.
جرقه یک جنجال: پیشنهاد حذف شرکتهای بیتکوینی
در ۱۰ اکتبر ۲۰۲۵، MSCI با انتشار یک پیشنهاد مشاورهای، جنجال بزرگی را در بازارهای مالی و حوزه ارزهای دیجیتال ایجاد کرد. هسته این پیشنهاد، حذف شرکتهایی از شاخصهای جهانی قابل سرمایهگذاری خود بود که بیش از ۵۰ درصد داراییهایشان را در ارزهای دیجیتال نگهداری میکنند.
توجیه MSCI این بود که چنین شرکتهایی بیشتر شبیه صندوقهای سرمایهگذاری عمل میکنند تا کسبوکارهای سنتی. این پیشنهاد نام ۳۹ شرکت، از جمله غولهایی مانند MicroStrategy و Metaplanet را در فهرست خود داشت. واکنش بازار به این خبر فوری و شدید بود. بیتکوین در همان روز سقوطی حدود ۱۲,۰۰۰ دلاری را تجربه کرد که آغازی بر یک اصلاح قیمت گستردهتر بود.
واکنش زنجیرهای وال استریت و برآورد خسارت
آگاهی از تبعات این تصمیم در پایان نوامبر ۲۰۲۵ و با گزارش تحلیلگران JPMorgan به اوج خود رسید. این گزارش هشدار داد که در صورت اجرای طرح، تنها حذف MicroStrategy میتواند منجر به خروج ۲.۸ میلیارد دلار سرمایه شود. اگر سایر ارائهدهندگان شاخص نیز از MSCI پیروی کنند، این رقم میتواند به ۸.۸ میلیارد دلار افزایش یابد.
این هشدارها احتمالاً فشار فروش بر سهام شرکتهای受影响 را تشدید کرد و به روند نزولی بیتکوین در میانه یک رکود گستردهتر بازار دامن زد. بر اساس تحلیل ائتلاف Bitcoin for Corporations، برآورد کل فروش اجباری در صورت اجرای کامل طرح، بین ۱۰ تا ۱۵ میلیارد دلار در طول یک سال خواهد بود. این ارقام نشاندهنده عظمت تأثیر احتمالی یک تصمیم واحد است.
مقاومت سازمانیافته: نقش ائتلاف Bitcoin for Corporations
در مقابل این پیشنهاد، ائتلاف Bitcoin for Corporations که هدفش تسریع پذیرش بیتکوین توسط شرکتهاست، به سرعت وارد عمل شد. دوره مشاوره MSCI که برای دریافت بازخورد ذینفعان باز بود، در ۳۱ دسامبر ۲۰۲۵ به پایان رسید. BFC در این فرصت، وبسایتی را برای تشریح نقاط ضعف پیشنهاد راهاندازی کرد.
این ائتلاف نامهای در مخالفت با تغییرات پیشنهادی تهیه و در عرض دو هفته بیش از ۱۵۰۰ امضا از فعالان صنعت جمعآوری کرد. نامه در ۳۰ دسامبر به MSCI تحویل داده شد. هشت شرکت از ۳۹ شرکت مورد تهدید، از اعضای این ائتلاف هستند. پس از این اقدام، BFC یک تماس مستقیم با رئیس بخش تحقیقات و رهبری MSCI ترتیب داد.
جورج مخیل، مدیر اجرایی BFC، این گفتوگو را بسیار سازنده توصیف کرد. به گفته او، تیم MSCI هنوز در موضع شنیدن و یادگیری بود. مخیل معتقد است بخش عمدهای از این پیشنهاد ناشی از کمبود آموزش و درک از ماهیت بیتکوین و همچنین مدل کسبوکار شرکتهای خزانهدار آن است. او تأکید کرد که به نظر میرسد انگیزه اصلی طرح، نگرانیهای تحلیلی واقعی بوده نه خصومت.
شکاف درک: بیتکوین در برابر "ارز دیجیتال"
یکی از نقاط کور اصلی در پیشنهاد MSCI، عدم تمایز قائل شدن بین بیتکوین و سایر ارزهای دیجیتال بود. در این طرح، همه داراییهای دیجیتال به یک چشم دیده شدهاند. این نگاه یکسان، موقتاً باعث همسویی مدافعان بیتکوین با بخش گستردهتر صنعت کریپتو در مخالفت با این طرح شده است.
این همسویی موقتی، در واقع شکاف آموزشی عمیق بین صنعت بیتکوین و نهادهای سنتی وال استریت را آشکار میکند. مخیل اشاره کرد که به نظر میرسد جرقه این پیشنهاد، انتشار اخیر سهام ترجیحی توسط Metaplanet بوده، نه ذخایر عظیم MicroStrategy. این نشان میدهد درک MSCI از تأثیر و ماهیت این شرکتها هنوز ابتدایی است.
سناریوهای پیش رو و تأثیرات آتی
اکنون نوبت تصمیم نهایی MSCI در ۱۵ ژانویه ۲۰۲۶ است. در صورت تصویب، حذف شرکتها از اول فوریه اجرایی میشود. جورج مخیل سه سناریوی محتمل را ترسیم میکند: اجرای کامل طرح (بدترین حالت که فروش اجباری را در پی دارد)، تأخیر در اجرا برای بررسی بیشتر (محتملترین حالت از نگاه او) و یا عقبنشینی کامل از پیشنهاد (بهترین حالت).
بازار پیشبینی Polymarket در حال حاضر احتمال ۷۷ درصدی برای حذف MicroStrategy از شاخصهای MSCI را تا ۳۱ مارس پیشبینی میکند. بیشترین تأثیر مالی متوجه MicroStrategy خواهد بود که عمده ذخایر بیتکوین در میان شرکتهای مورد تهدید را در اختیار دارد. مایکل سیلور، بنیانگذار این شرکت، به طور مستقیم با MSCI در تعامل است.
علاوه بر BFC و MicroStrategy، مخالفتهای دیگری از سوی نهادهایی مانند Strive Asset Management و سرمایهگذار مشهور بیل میلر نیز ابراز شده است. نکته جالب، عدم وجود حمایت عمومی قابل توجه از سوی گروههای بزرگ از این پیشنهاد است. این عدم تقارن، نشاندهنده انسجام و انگیزه بالای جامعه بیتکوین در مقایسه با منتقدان پراکنده آن است.
آینده خزانهداری بیتکوین در ترازنامه شرکتها
نتیجه این تصمیم، آزمونی برای سازگاری وال استریت با نقش رو به رشد بیتکوین در ترازنامه شرکتها خواهد بود. عقبنشینی MSCI میتواند مشوق قدرتمندی برای استراتژیهای خزانهداری بیتکوین در شرکتهای دیگر باشد. در مقابل، اجرای کامل طرح ممکن است شرکتها را از این راهبرد بازدارد.
همانطور که مخیل بیان کرد، خوشبینانهترین نتیجه این است که MSCI مخالفتها را جدی بگیرد و پیشنهاد خود را کاملاً پس بگیرد. این رویداد، صرف نظر از نتیجه نهایی، نقطه عطفی در مسیر پذیرش نهادی بیتکوین است و نشان میدهد که حتی بزرگترین نهادهای مالی جهان نیز ناچارند جایگاه این دارایی نوظهور را بازتعریف کنند. تصمیم MSCI نه تنها بر جریان سرمایه، بلکه بر روایت غالب از بیتکوین در اقتصاد جهانی نیز تأثیر خواهد گذاشت.